Beter Leven
Beter Leven: geboorte van een eigen kenmerk
Iets teweegbrengen voor dieren vraagt geduld en doorzettingsvermogen, maar het uiteindelijke resultaat mag er zijn. Senior beleidsmedewerker veehouderij Marijke de Jong vertelt hoe het 'Beter Leven'-kenmerk van de Dierenbescherming een succes werd.
Vóór 2000: Tussen bio-industrie en biologisch
"Sinds jaar en dag proberen we het welzijn van dieren in de veehouderij te verbeteren. Zo stimuleren we de biologische veehouderij, maar daar heeft maar een klein deel van de dieren baat bij. Hoewel veel consumenten tegen de bio-industrie zijn, lijkt de stap naar biologisch vlees eten vrij groot. Daarom bedachten we dat een soort tussenstap een oplossing zou kunnen zijn. Dus niet biologisch, maar toch beter dan de bio-industrie. Met het scharrelei heeft dat ook goed gewerkt."
2000: Een kip die niet supersnel groeit
"Vooral in de vleeskuikenhouderij is veel winst te behalen. Het welzijn van vleeskuikens is zo verschrikkelijk slecht, daar moet echt iets aan gebeuren; dat vonden we toen ook al. Het probleem is dat de rassen helemaal doorgefokt zijn op supersnelle groei en veel borstvlees, wat voor veel welzijnsproblemen zorgt. Samen met Coppens diervoeding namen we het initiatief tot een onderzoek naar vleeskippenrassen met een nog redelijk natuurlijk groeitempo. LNV financierde het, Wageningen Universiteit zette het op en voerde het uit. Er waren ook twee supermarktketens bij betrokken. Die samenwerking is echt nodig, anders komt zo'n groot project niet van de grond."
2001: Onderzoek naar kippenwelzijn
"Op grond van het onderzoek werd een Frans kippenras geselecteerd dat aan onze eisen voldeed. Deze kip kwam van een fokker die ook dieren levert aan biologische kippenhouders. Het onderzoek richtte zich op het verbeteren van het welzijn van deze kip, door betere leefomstandigheden te bieden zoals een overdekte uitloop naar buiten. We wilden dat heel goed uitzoeken, zodat de kippen ook echt een beter leven zouden krijgen. Ook moest worden berekend wat zo'n kip zou gaan kosten, zowel voor de tussenhandel als voor de consument. Het vlees mocht niet heel veel duurder worden, want de prijs speelt nu eenmaal een belangrijke rol bij de keuzes die mensen in de winkel maken."
2003: Praten met supermarkten
"De Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) en slachterij Flandrex sloten zich bij het project aan. Samen met Coppens stapten we naar supermarktketens. We kregen veel positieve reacties, maar waren natuurlijk ook benieuwd naar wat zij belangrijk vonden. Wat was er volgens hen nodig om de consument mee te krijgen? Hoe konden de leveranciers flexibel inspringen op een wisselende vraag naar de kip?"
2005: Subsidie
"Toen de supermarkten eenmaal meededen, kreeg het project een enorme impuls. Er kwam subsidie van LNV en het bedrijfsleven. Daarmee konden we een projectleider aanstellen die alle regelwerkzaamheden op zich nam. Ook werden er verdere kostenberekeningen gedaan, verpakkingen ontworpen en pluimveehouders gezocht - en gevonden - die wilden meedoen."
2006: Volwaard-kip met Beter Leven-kenmerk
"De pluimveehouders kregen ondersteuning bij het bouwen van een overdekte uitloop voor de kippen en het verkrijgen van de benodigde vergunningen. De naam werd gekozen: Volwaard-kip, een naam die associaties met een lekkere smaak oproept, en met waarden als dierenwelzijn. In dezelfde periode lanceerde de Dierenbescherming het Beter Leven-kenmerk, een kenmerk dat aangeeft in hoeverre dierlijke producten aan bepaalde door de Dierenbescherming gestelde normen voldoen. Eén ster betekent dat het een eerste belangrijke stap in de goede richting is, twee sterren staan voor een grote verbetering met een vrije uitloop, drie sterren zijn voor het diervriendelijkste alternatief, namelijk biologisch of daaraan gelijkwaardig. Het project met de Volwaardkip, dat al liep, diende zich aan als het ideale proefproject voor het Beter Leven-kenmerk. We besloten de projecten te koppelen. Zo kreeg de Volwaard-kip het kenmerk Beter Leven met één ster op de verpakking. Vier supermarktketens waren bereid de Volwaardkip een proefjaar lang in de schappen te leggen."
2007: Lancering
"Op 15 januari 2007 lag de Volwaard-kip met het Beter Leven-kenmerk te pronken in de winkel. Toenmalig LNV-minister Veerman onthulde namens ons het kenmerk aan de pers. Er was lof, maar ook kritiek: hoe konden we als Dierenbescherming nou onze goedkeuring geven aan iets wat minder goed was dan biologisch?
Wij verdedigden ons verhaal bij het consumentenprogramma Radar. Er worden 350 miljoen vleeskuikens per jaar geslacht, en 0,1% daarvan is biologisch. We willen méér dieren helpen dan alleen die kleine groep. Voor al die dieren willen we tussenstappen kunnen zetten. Dat gaat niet ten koste van de biologische sector, maar van de bio-industrie, zo bleek uit onderzoek. Hetzelfde onderzoek toonde aan dat het bedrijfsleven en de consument heel positief waren. En wat nog belangrijker is: het welzijn van de kippen ging met sprongen vooruit. We waren tevreden en besloten tot uitbreiding naar andere producten."
2008: Ook voor varkens
"De Volwaard-kip is in veel supermarkten te koop en een aantal restaurants serveert het. Er is ook Jumbo Bewust varkensvlees met één ster en het Scharrel Plus ei, dat beter is dan een scharrelei. We promoten nog steeds het scharrelei, maar willen de consument ook vragen om een stapje verder te gaan, om zo het welzijn van de dieren te blijven verbeteren. We hebben ook overleg over andere dierlijke producten die één of meer sterren verdienen. De bekendheid van het Beter Leven-kenmerk groeit snel. Supermarkten zien dat de ander het heeft en willen het ook, wat de veehouders en de tussenhandel dan weer stimuleert. Dat is het vliegwieleffect dat we voor ogen hadden. Het is nog lang niet uitgewerkt."
Resultaat anno 2008
- 150.000 scharrelkippen hebben méér ruimte, een overdekte plek om naar buiten te gaan en afleidingsmateriaal, zoals rondgestrooid graan, maagkiezel en strobalen;
- 600.000 vleeskuikens hebben méér ruimte, een overdekte plek om naar buiten te gaan en geen last van te snelle groei.
- bijna 10.000 vleesvarkens hebben méér ruimte en een dikke laag strooisel.
Kijk ook op de Beter Leven website.
2009: puur&eerlijk van Albert Heijn
Het Beter Leven-kenmerk van de Dierenbescherming staat vanaf nu op al het diervriendelijker geproduceerd vlees, alsmede op eieren en zuivel van Albert Heijn. De supermarktketen presenteerde eerder dit jaar haar nieuwe Eigen Merk "AH puur&eerlijk". Daaronder valt biologisch vlees, maar ook een nieuw, zogenaamd "tussensegment".
In onze webwinkel vindt u een scala aan (diervriendelijke) cadeau-artikelen, waarvan de opbrengst ten goede komt aan ons werk voor de dieren.
Print deze pagina